Strona główna
Organi¶ci
Galeria
Redakcja
Kontakt
MENU
 :: Strona główna
 :: Budowa
 :: Pomoce liturgiczne
 :: Galeria
 :: Linki
 :: Organi¶ci
 :: Historia strony
 :: Redakcja
 :: Kontakt

GALERIA INSTRUMENTÓW

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny - Bazylika Mariacka
na Starym Mieście w Krakowie

ORGANY GŁÓWNE



Organy główne zbudowane zostały w roku 1800 przez warsztat Ignacego Ziernickiego. Instrument posiadał 20 głosów, dwa manuały, pedał i mechaniczne wiatrownice klapowo-zasuwowe. Stół gry wbudowany został w boczną część instrumentu.
W 1856 roku instrument rozbudował Antoni Sapalski, dodając trzeci manuał. Stół gry wbudowany został w centralną część prospektu. Po powiększeniu instrument dysponował 30 głosami.
W 1908 roku warsztat znanego krakowskiego organmistrza Kazimierza Żebrowskiego przebudował i powiększył instrument. Usunięto mechaniczną trakturę i zastosowano nowe pneumatyczne wiatrownice stożkowe. W romantycznej dyspozycji znalazły się trzy głosy wysokociśnieniowe: Pryncypał 8', Stentor solo Gamba 8' oraz Tuba mirabilis 8'. Nowy kontuar organów posiadał trzy manuały i pedał.
W następnych latach przy instrumencie pracowały firmy Wacława Biernackiego i Włodzimierza Truszczyńskiego. W kolejnych reperacjach przebudowywano następujące elementy organów: trakturę pneumatyczną zastąpiono elektropneumatyczną; zainstalowano nowy stół gry z dodatkowym czwartym manuałem, do którego podłączono organy chórowe i organy w nawie południowej oraz rozbudowano organy główne o dodatkowe głosy alikwotowe, wielorzędowe i językowe (wraz z organami chórowymi i organami w nawie południowej instrument liczył ostatecznie 90 głosów).
W latach 1987-1989 warsztat Włodzimierza Truszczyńskiego z Warszawy przy wykorzystaniu elementów z poprzednich organów wybudował nowy instrument. Zastosowano mechaniczne wiatrownice klapowo-zasuwowe, elektryczne wiatrownice stożkowe (dla głosów wysokociśnieniowych i dla niektórych głosów pedału) oraz elektryczną trakturę rejestrów. Na balustradzie chóru wybudowano nową szafę pozytywu. Instrument posiada 56 głosów z czego 33 głosy pochodzą z poprzednich organów (w większości z organów Żebrowskiego). Niemiecka firma Otto Heuss GmbH wykonała nowy stół gry (trzy manuały i pedał), który wyposażyła w setzer (32 kombinacje) oraz przygotowała go do podłączenia organów chórowych w prezbiterium. Organy w nawie południowej poddano rekonstrukcji.
W 2000 roku organmistrz Lech Skoczylas przeprowadził gruntowne oczyszczenie połączone ze strojeniem organów. Dodatkowo poddał korekcie głosy wielorzędowe.
Instrument posiada wiatrownice klapowo-zasuwowe, mechaniczną trakturę gry (elektryczne wspomaganie połączeń III-I i III-II), elektryczną trakturę rejestrów (setzer: 32 kombinacje).

Skala manuałów: C-g3, pedału: C-f1.


Głosy
56
Klawiatury
3+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
elektryczna

Dyspozycja:

Manuał I (pozytyw)

Flet kryty 8’ *
Quintadena 8’ *
Pryncypał 4’
Flet otwarty 4’ *
Flet leśny 2’ *
Quinta 1 1/3’
Oktawa 1’
Sesquialtera 2f.
Mixtura acuta 4f.
Vox humana 8’ *
Clarinette 8’ *


Tremulant
Stella I
Stella II
Manuał II (główny)

Quintaton 16’
Pryncypał 8’
Flauto major 8’ *
Viola da Gamba 8’ *
Oktawa 4’
Flauto minor 4’ *
Quinta 2 2/3’
Superoktawa 2’
Tercja 1 3/5’
Mixtura 6f.
Cornet 5f. od f *
Trompet 16’
Trompet 8’ *


Serafony

Pryncypał 8’ *
Stentor solo Gamba 8’ *
Tuba mirabilis 8’ *

Campane (c-f2)
Manuał III (ekspresyjny)

Bourdon 16’ *
Pryncypał skrzypcowy 8’ *
Flauto arminioso 8’ *
Flet rurowy 8’
Viola 8’ *
Vox coelestis 8’ *
Oktawa 4’
Flauto traverso 4’ *
Nasard 2 2/3’ *
Flautino 2’ *
Tercja 1 3/5’ *
Plein jeu 5f.
Cymbel 3f.
Fagot 16’
Obój 8’ *
Clarion 4’ *


Tremulant
Campanelli (c1-f3)
Pedał

Subcontra 32’ *
Majorbas 16’ *
Subbas 16’ *
Quinta 10 2/3’
Oktawbas 8’ *
Flet basowy 8’
Oktawa tenorowa 4’
Mixtura 5f.
Piffaro 2f.
Bombarde 32’ *
Puzon 16’ *
Fagot 8’ *
Szałamaja 4’ *

* Piszczałki rejestrów pochodzące ze starszych organów, począwszy od XIX wieku.

Połączenia: I-II, III-II, III-I, I-P, II-P, III-P.

Wyłączniki indywidualne dla głosów językowych. Włącznik „Pleno”.
Wyłączniki kolektywne: głosów językowych, mixtur, głosów 16' i 10 2/3'.



ORGANY W NAWIE POŁUDNIOWEJ

Organy w nawie południowej wybudował w 1898 roku szczyrzyckiorganmistrz, Tomasz Fall. W 1973 roku Włodzimierz Truszczyński rozbudował go do 12 głosów, m.in. dostawiając sekcję pedału. Następie organy połączono z głównym instrumentem. W 1989 roku wykonano rekonstrukcję, która przywróciła pierwotną konstrukcję organów. W 2000 roku organmistrz Lech Skoczylas dokonał oczyszczenia oraz strojenia instrumentu, wymieniając przy tym dmuchawę elektryczną.
Instrument zdobi wspaniale zachowana, zabytkowa szafa organowa, która pomalowana jest w dwóch kolorach: zieleni oliwkowej oraz ciemnoniebieskim. W prospekcie znajdują się trzy wieżyczki, we froncie których stoi Principal 8’. Stół gry wbudowany jest w południową część szafy, a kołki rejestrowe stanowią bezpośrednie przedłużenie zasuw rejestrowych.
Organy posiadają 7 głosów i znajdują się w bardzo dobrym stanie. Wykorzystywane są w liturgii i do celów koncertowych. Wyposażone są w wiatrownicę klapowo-zasuwową, mechaniczną trakturę gry i rejestrów.

Skala manuału: C-f3.


Głosy
7
Klawiatury
1
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna

Dyspozycja:


Manuał

Bourdon 16’
Principal 8’ *
Rohrflöte 8’
Viola da Gamba 8’
Voix Coelestis 8’
Octawa 4’
Cornet 2’ **

* cis-cis2 w prospekcie
** głos pryncypałowy, jednorzędowy



ORGANY W PREZBITERIUM


Obecny prospekt organów w prezbiterium powstał w latach 1781-1782. Jego wykonawcą był Ignacy Ziernicki.
W 1912 roku Kazimierz Żebrowski usunął strukturę instrumentu i do zabytkowej szafy wstawił nowe, dwunastogłosowe organy sterowane trakturą pneumatyczną. W 1930 roku przeprowadzono remont, a następnie instrument połączono z organami głównymi, znajdującymi się na chórze zachodnim. W 2000 roku organmistrz Lech Skoczylas przeprowadził korektę stroju i intonacji instrumentu oraz zainstalował nową dmuchawę elektryczną.
Instrument składa się z dwunastu głosów, pneumatycznej traktury gry i rejestrów oraz wiatrownic stożkowych

Skala manuału: C-f3, pedału: C-d1.


Głosy
12
Klawiatury
1+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna

Dyspozycja:

Manuał

Pryncypał 8’
Flet major 8’
Amabilis 8’
Gamba 8’ *
Aeolina 8’ **
Oktava 4’
Flet traverso 4’
Flet rurkowy 4’
Piccolo 2’
Mixtura 3 fach
Pedał

Subbas 16’
Octavbass 8’

Połączenia: I-P, Super I, Sub I
tremulant; wolna kombinacja; kombinacje stałe: Piano, Mezzoforte, Tutti

* obecnie: Salicional 8'
** obecnie: Euphonium 8' (1907; głos języczkowy; przeniesiony z organów głównych w roku 1989)